الملا فتح الله الكاشاني

122

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

او نسبت به من أَوْ أَرادَنِي بِرَحْمَةٍ يا اگر خواهد خداى به من نعمتى و منفعتى از صحت و غنا و غير آن هَلْ هُنَّ آيا باشند آنان مُمْسِكاتُ رَحْمَتِهِ بازدارندگان منفعت و نعمة او از من و چون شما مقريد بر خالقيت او و معترف بر عجز الهه خود از دفع ضرر و نفع پس ترك عبوديت خداى كه خالق و قادر على الاطلاق است و بپرستيدن جماداتى كه عاجز مطلق‌اند غاية سفاهه و جهالة است از مقاتل مرويست كه حضرت رسول چون از مشركان اين سؤال كرد ايشان ساكت شدند و از جواب عاجز گشتند حق تعالى فرمود كه قُلْ بگو اى محمد مر ايشانرا كه حَسْبِيَ اللَّهُ كافى و بسنده است مرا خداى در ايصال منفعت و دفع مضرت عَلَيْهِ بر او نه غير او يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ توكل مىكنند توكل كنندگان و كارهاى خود را به او باز ميدارند بجهة علم ايشان بانحصار خالقيت و قادرية پس بجهة تهديد ايشان ميفرمايد . قُلْ بگو اى محمد مر اين مشركان قبيلهء خود را يا قَوْمِ اعْمَلُوا اى قوم من عمل كنيد عَلى مَكانَتِكُمْ بر حالتى كه هستيد بدان يعنى بعداوتى كه متمكنيد در آن و آنچه امكان سعى است در اهلاك و تضعيف من بكوشيد إِنِّي عامِلٌ بدرستى كه من عمل كننده‌ام در حالت تمكن خود بجد و جهد تمام در آن ميكوشم يعنى در اظهار كلمه توحيد و اعلاى دين اسلام فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ پس زود باشد كه بدانيد . مَنْ يَأْتِيهِ آنكس را كه بيايد به او عَذابٌ يُخْزِيهِ عذابى كه رسوا كند او را مراد روز بدر است كه خداى تعالى ايشانرا بقتل و غارت رسوا گردانيده وَ يَحِلُّ عَلَيْهِ و فرود آيد بر او عَذابٌ مُقِيمٌ عذابى كه دايم باشد يعنى عذاب دوزخ كه اشد عذابست . إِنَّا أَنْزَلْنا بدرستيكه فرستاديم عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بر تو اين كتاب را كه قرآنست براى هداية همهء مردمان بِالْحَقِّ فرستادنى براستى و درستى يا بسبب بيان حق چه مناط مصالح معاش و معاد است فَمَنِ اهْتَدى پس هر كه راه يابد به قرآن يعنى بر وفق امر و نهى آن عمل كند تا در دلايل آن تفكر كند و بديدهء اعتبار در آن نگرد فَلِنَفْسِهِ پس مر نفس او راست فايدهء عمل آن وَ مَنْ ضَلَّ و هر كه گمراه گردد يعنى از احكام قرآنى دور شود و عمل به آن نكند فَإِنَّما يَضِلُّ پس جز اين نيست كه گمراه شود عَلَيْها بر نفس خود يعنى و بال و نكال او به دو راجع گردد وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ و نيستى تو بر ايشان